17 jul. 2017

SKOV Seminar over: Rainfed agriculture in sub-Saharan Africa, A risky business - verslag

Op vrijdag 23 juni jl. hield de KLV Studiekring voor Ontwikkelingsvraagstukken/SKOV een Seminar waarin de vraag of Afrika zichzelf zal kunnen (blijven) voeden als de bevolking in 2050 - volgens de prognoses - met een factor 2,6 en de vraag naar voedselgranen met een factor 3,4 toegenomen zal zijn.

In het seminar, dat georganiseerd was in nauwe samenwerking met de studentenvereniging ‘Nji-Sri’ en de studievereniging ‘Ipso Facto’, probeerden prof. Martin van Ittersum en prof. Ken Giller van de vakgroep ‘Plant Production Systems’ van de Wageningen Universiteit op grond van uitgebreid, langjarig onderzoek in sub-Sahara Afrika/SSA een (voorlopig) antwoord te formuleren.

Prof. Van Ittersum toonde met gebruik van veel statistisch materiaal aan dat SSA zich in theorie in 2050 zou kunnen voeden als de grote kloof tussen de potentiële en de actuele gewasopbrengsten gedicht zou kunnen worden. Dit betekent onder meer dat de huidige, lage input aan kunstmest vertienvoudigd moet worden. Dat kan alleen met een uiterste krachtsinspanning van alle landen in de regio en met substantiële hulp van Europa. De Europese Unie heeft groot belang bij het slagen van deze ontwikkeling, omdat anders een massale migratie naar Europa niet te voorkomen is.

Prof. Giller maakte op een zeer inzichtelijke wijze duidelijk dat de bodemvruchtbaarheid sterk afneemt met de afstand van de boerenerven. Dicht bij huis - op de ‘home field’ - is het gewas het best ontwikkeld, omdat daar de weinige, dierlijke mest wordt toegediend; op het daarnaast gelegen ‘middle field’ is dat al een stuk minder en op het verst gelegen ‘outfield’ is er nauwelijks sprake meer van een gewas dat de moeite van het oogsten waard is. Op dit perceel is niet alleen de bodemvruchtbaarheid een probleem, maar ook de bodemstructuur. Deze bodems reageren nauwelijks meer op de toediening van kunstmest. Hier moeten groenbemesters uitkomst brengen. Maar bij zeer kleine boeren concurreert die groenbemester met een (armetierig) voedselgewas. Er is geen eenvoudige oplossing. Niettemin is verbetering van de bodemvruchtbaarheid voorwaarde voor het structureel en substantieel verhogen van de gewasopbrengsten.

Hierna kwamen nog twee sprekers aan het woord over onderwerpen die sterk met elkaar en met het voedselvraagstuk verwant zijn.   

Prof. Remko Uijlenhoet van de leerstoelgroep Milieuwetenschappen, afdeling Hydrologie en Kwantitatief Waterbeheer, sprak over een innovatieve manier om regenval te meten met behulp van (talrijke) mobiele telefoons. Daarbij gebruik makend van het fenomeen dat de sterkte van het signaal tussen twee meetstations (mobiele telefoons) op elk moment recht evenredig is met de regenvalintensiteit tussen die meetstations. Dit verband is bij toeval ontdekt en blijkt zeer betrouwbare resultaten op te leveren. Die gegevens kunnen ook worden gebruikt voor het bepalen van droogteschade.

Dr. Kees de Bie, hoofd wetenschappelijk medewerker aan het ITC, Universiteit van Twente, Afdeling Ruimtelijke informatie ten behoeve van duurzame landbouw, gaf een boeiende presentatie over het gebruik van ‘remote sensing’ en telecom data voor het bepalen van regenval en droogteschade aan landbouw gewassen in Ethiopië. Hiermee is een -  wetenschappelijk onderbouwd - gewasverzekeringssysteem opgezet waardoor de kleine boeren hun gewassen voor een gering bedrag - per decade - kunnen verzekeren. De observaties via satellieten maken veldbezoeken overbodig. Uitkering van de verzekering bij droogteschade wordt geregeld via de mobiele telefoon. Daardoor kunnen de verzekeringspremies heel laag gehouden worden.  Deze beperkte inspanning heeft een groot  maatschappelijk effect, omdat het hierdoor mogelijk wordt om kleine boeren tegen redelijke kosten bankkrediet te verschaffen, waarmee zij hun productiekosten, bijvoorbeeld voor de aanschaf van goed zaaizaad en kunstmest, kunnen financieren. Dat levert structureel hogere opbrengsten op en resulteert op de duur in een hogere levensstandaard.

De presentaties in het seminar waren van een hoog gehalte en leverden veel vermeerdering van kennis en veel stof tot discussie op. De presentaties kunnen worden bekeken op de site:  www.klv.nl/bijeenkomsten-skov/

Het volgende seminar zal worden gewijd aan de bespreking van de socioeconomische en sociopolitieke maatregelen die genomen kunnen/moeten worden om de gewenste ontwikkeling van de landbouw in sub-Sahara Afrika te ondersteunen.

JOIN KLV, JOIN YOUR FUTURE!

KLV is a professional network for more than 35.000 alumni of Wageningen University!

YOUNG KLV

Young KLV, for students or freshly graduated students.

Social Media

Posts

Wageningen U&R@WUR

Op welke manier kunnen (ex-)kankerpatiënten baat hebben bij #tuinieren? @WUR onderzoekt dit. #helendetuinen https://t.co/YXdcY3wBIB
3 days, 19 hours

Louise O. Fresco@LouiseOFresco

Malala, the girl who was shot 5 years ago &nearly died, now she goes to university: education will always be strong… https://t.co/PNquvMYVIf
1 week, 1 day

Aalt Dijkhuizen@AaltDijkhuizen

Doelstelling bedrijvenbeleid meer dan gehaald. #1 positie Agri&Food in toeg. waarde, werkgel.heid & export. Top!!… https://t.co/N1CClQjC4m
1 week, 2 days

KLVNetwork@KLVNetwork

Invitation: #Biologica-symposium 'Nature Calls' 15 November 2017 @Junushoff Wageningen https://t.co/ne1NHIi61k https://t.co/zuIkLceLSj
1 week, 2 days

Tweets